Marian Batko
Biografia
Marian Batko urodził się 25 marca 1901 roku w Płaszowie jako syn Jana i Klementyny. W młodości osiedlił się w Kolbuszowej, gdzie jego ojciec pracował w tartaku. Po ukończeniu Szkoły Ludowej Męskiej kontynuował naukę w prywatnym gimnazjum w Kolbuszowej oraz w Państwowym Gimnazjum Ogólnokształcącym w Mielcu, gdzie zdał egzamin maturalny z wyróżnieniem w 1920 roku.
W czerwcu 1920 roku wstąpił do Wojska Polskiego i brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Następnie studiował na Wydziale Matematyczno-Fizycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego (1920–1925). Przez lata 1920–1927 pracował jako nauczyciel w Kolbuszowie, a potem jako pedagog w Lubaczowie (1928–1929), Katowicach (1929–1932) i Chorzowie (1932–1939).
Po wybuchu II wojny światowej, ze względu na schorzenie kręgosłupa nie został zmobilizowany. Po zajęciu Krakowa mieszkał przy ul. Pędzichów 19 i brał udział w tajnym nauczaniu. Został aresztowany 30 stycznia 1941 i osadzony w krakowskim więzieniu Montelupich, a 5 kwietnia 1941 deportowany do KL Auschwitz, otrzymał numer obozowy 11795. 27 kwietnia 1941 zmarł, najprawdopodobniej z powodu wycieńczenia.
Historia jego bohaterskiego czynu – według relacji świadków – była przedmiotem różnych ocen; 20 marca 1972 Rada Państwa PRL pośmiertnie nadała mu Krzyż Złoty Orderu Virtuti Militari. Jego postać jest upamiętniana w różnych szkołach, nosi imię Kawalerów Mieczowych i patronuje m.in. Szkole Podstawowej nr 12 w Łodzi i nr 90 w Krakowie.