Nowy most w Głuchołazach otwarty. To symbol odbudowy po powodzi z 2024 roku

Nowe otwarcie po katastrofie

Głuchołazy, miejscowość na Opolszczyźnie, która we wrześniu 2024 roku znalazła się w epicentrum jednej z najtragiczniejszych powodzi w historii Polski, odetchnęła z ulgą. Nowa przeprawa na rzece Biała Głuchołaska zastąpiła most, który nie wytrzymał naporu wody. Decyzje o pomocy padły właśnie tutaj - podczas wizyty premiera Donalda Tuska, który podkreślał, że bez masywnego wsparcia państwa ani mieszkańcy, ani samorząd nie mieliby szansy na samodzielną odbudowę.

Stary most, nieformalnie nazywany „mostem Andrzeja”, został całkowicie zniszczony. Jego nowa wersja to zupełnie inna konstrukcja: wyższa, solidniejsza i projektowana już z myślą o ekstremalnych zjawiskach hydrologicznych. Koszt budowy mostu wraz z całą infrastrukturą techniczną wyniósł 65 mln zł. Dla porównania - państwo przeznaczyło 365 mln zł na odbudowę całych Głuchołaz, a wydatki na pomoc dla wszystkich regionów dotkniętych powodzią sięgnęły 11 mld zł, co jest najwyższą kwotą w historii polskiego rządu na walkę ze skutkami żywiołu.

„Tu w Głuchołazach było wyraźnie widać, że bez masywnej pomocy państwa ludzie i samorząd nie mają szansy sobie poradzić. Dlatego decyzje o pomocy zapadły właśnie w tym mieście.”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Most odporny na wielką wodę

Nowa przeprawa to nie tylko zastępstwo - to technologiczny skok. Konstrukcja nośna została podniesiona o blisko metr w stosunku do poprzednika. Oba końce przęsła opierają się na masywnych przyczółkach, które przenoszą ciężar nie na koryto rzeki, ale na podłoże za umocnieniem wałów. Dzięki temu woda nie będzie w stanie podmyć przyczółków, co było główną przyczyną zawalenia się starego mostu.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Marcin Kierwiński, który nadzorował odbudowę, podkreślał, że kluczowa była szybka reakcja. Dzięki rezerwom Rządowej Agencji Rezerw Materiałowych oraz zaangażowaniu wojska, już kilka dni po powodzi powstał most tymczasowy. To właśnie on umożliwił dowóz pomocy i utrzymanie komunikacji. Prawdziwym wyzwaniem okazała się jednak budowa docelowej, stałej przeprawy.

„Most, który dziś otwieramy, jest przykładem odbudowy plus. Jest nowoczesny i odporny na wielką wodę.”

Marcin Kierwiński, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

Minister Infrastruktury Dariusz Klimczak zwrócił uwagę na szerszy kontekst: nowy obiekt ma nie tylko ułatwić codzienne podróże i ruch transgraniczny z Czechami (droga krajowa nr 40 to ważna arteria), ale także zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców i stworzyć lepsze warunki dla rozwoju gospodarczego i turystycznego regionu. Głuchołazy leżą w pobliżu granicy, a turystyka, zwłaszcza uzdrowiskowa, stanowi tu ważną gałąź lokalnej gospodarki.

„Powstał nowoczesny obiekt, zaprojektowany z uwzględnieniem doświadczeń z katastrofalnej powodzi, dzięki czemu jest znacznie bardziej odporny na ekstremalne zjawiska hydrologiczne.”

Dariusz Klimczak, Minister Infrastruktury

Skala pomocy państwa - liczby, które robią wrażenie

Rządowy program pomocowy po powodzi we wrześniu 2024 roku objął prawie 30 różnych instrumentów - od dotacji na odbudowę dróg i mostów po bezpośrednie zasiłki dla rodzin. Z puli 11 mld zł aż ponad 1 mld zł trafił w formie zasiłków bezpośrednio do 62 tys. rodzin. To oznacza, że pomoc materialna dotarła do setek tysięcy ludzi, zanim jeszcze ruszyły pełnoskalowe roboty budowlane.

W przypadku Głuchołaz premier Tusk był stanowczy: miasto ma dostać maksymalne możliwe wsparcie. Oprócz mostu odbudowano już szkołę, żłobek, a w planach jest remont mostu Świętego Wojciecha oraz prace na terenach rekreacyjnych i w kompleksie sportowym. Te ostatnie inwestycje opiewają na prawie 50 mln zł. Wsparcie nie ogranicza się tylko do Opolszczyzny - pieniądze popłynęły także do Lądka Zdroju, Stronia Śląskiego i Barda. Z ogólnej puli ponad 6 mld zł stanowią środki pozyskane z Funduszy Europejskich.

• 11 mld zł - łączny budżet pomocy państwa po powodzi (największy w historii Polski)
• 365 mln zł - kwota przeznaczona tylko na odbudowę Głuchołaz
• 65 mln zł - koszt nowej przeprawy mostowej wraz z infrastrukturą
• 50 mln zł - wartość planowanych dalszych prac w Głuchołazach (most Świętego Wojciecha, tereny rekreacyjne, kompleks sportowy)
• Ponad 1 mld zł - wypłacone w formie bezpośrednich zasiłków dla 62 tys. rodzin

Premier Donald Tusk zapewnił, że rząd nie kończy pomocy. Mimo że szkody są jeszcze widoczne, systematycznie prowadzone są dalsze prace. Wśród nich znalazły się nie tylko elementy infrastruktury krytycznej, ale też obiekty użyteczności publicznej, które przywracają miastu normalność - jak pływalnia miejska, której odbudowa była jedną z priorytetowych spraw zgłaszanych przez mieszkańców.

„Uparliśmy się, żeby przekazać maksymalną możliwą kwotę pieniędzy na pomoc w Głuchołazach. To jest ponad 360 mln złotych tylko w tym mieście – na pomoc doraźną, jak i budowę mostu, szkoły, żłobka czy pływalni miejskiej. Nie mam żadnych wątpliwości, że szkody jeszcze są widoczne. My na tym nie kończymy pomocy.”

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Lekcja dla Krakowa i Małopolski

Choć Głuchołazy leżą w województwie opolskim, historia tej powodzi i sposób odbudowy ma bezpośrednie przełożenie na sytuację w Krakowie i całej Małopolsce. Kraków, położony nad Wisłą i u zbiegu kilku jej dopływów (Rudawa, Wilga, Dłubnia), jest miastem szczególnie narażonym na zalania, o czym przypomniała chociażby powódź tysiąclecia w 1997 roku. Wtedy woda zniszczyła nie tylko domy, ale i wiele mostów, w tym tymczasowe przeprawy.

Nowa przeprawa w Głuchołazach może być wzorem dla planowanych modernizacji i budowy nowych mostów w rejonie Krakowa. Minister Koordynator Służb Specjalnych Tomasz Siemoniak podkreślił, że dobra infrastruktura daje poczucie bezpieczeństwa i przyciąga turystów. Dla Krakowa, miasta o ogromnym ruchu turystycznym i komunikacyjnym, każda inwestycja w odporność mostów na ekstremalne zjawiska pogodowe jest na wagę złota. Lokalne władze powinny przyglądać się technologiom zastosowanym w Głuchołazach - wyższym przyczółkom, mocniejszym konstrukcjom nośnym i lepszemu umocnieniu brzegów - aby w przyszłości uniknąć paraliżu miasta w razie powodzi.

Dzięki tej inwestycji w Głuchołazach droga krajowa nr 40 - kluczowa arteria łącząca Polskę z Czechami - została przywrócona do pełnej sprawności. Kraków, będący węzłem komunikacyjnym i często miejscem tranzytu na południe Europy, odczuje korzyści pośrednie: stabilniejszy korytarz transportowy to mniejsze ryzyko opóźnień i korków w ruchu dalekobieżnym.

„Takie miejscowości, jak Głuchołazy zasługują na dobrą infrastrukturę, by przyciągały ludzi, turystów i dawały poczucie bezpieczeństwa.”

Tomasz Siemoniak, Minister Koordynator Służb Specjalnych

Odbudowa Głuchołaz to gotowy scenariusz postępowania dla całego kraju. Rząd pokazał, że w sytuacji kryzysowej potrafi uruchomić nie tylko gigantyczne środki finansowe, ale też logistykę wojskową i rezerwy materiałowe. Kraków i jego mieszkańcy mogą być spokojni: jeżeli podobna tragedia wydarzy się u nas, procedury i doświadczenia wyniesione z Głuchołaz pozwolą na szybszą i skuteczniejszą odpowiedź. Pytanie tylko, czy miasto wyciągnie własne wnioski i zacznie modernizować wały oraz mosty jeszcze przed kolejną powodzią.