Stefan Banach

matematyk
30.03.1892 31.08.1945 Kraków, Wielkie Księstwo Krakowskie, Austro-Węgry

Biografia

Stefan Banach ur. 30 marca 1892 w Krakowie, Wielkie Księstwo Krakowskie, Austro-Węgry, był polskim matematykiem i jednym z czołowych przedstawicieli lwowskiej szkoły matematycznej. Profesor zwyczajny Uniwersytetu Lwowskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności, dziekan Wydziału Fizyko-Matematycznego UŁ (1939–1941).

Banach to pionier analizy funkcjonalnej, znany m.in. z twierdzeń o kontrakcji i z definicji przestrzeni Banacha. Zajmował się również teorią mnogości, paradoksem rozkładu kul i innymi zagadnieniami; był autorem podręczników szkolnych i akademickich z matematyki i mechaniki. Banacha upamiętniają nazwy terminów naukowych, instytucji, nagród oraz pomniki.

W latach 1902–1910 uczęszczał do IV Cesarsko-Królewskiego Gimnazjum w Krakowie. Po maturze pracował jako samouk, studiował matematykę oraz inżynierię na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Lwowskiej. W 1920 roku obronił doktorat na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie na podstawie rozprawy, która została później opublikowana w Fundamenta Mathematicae. W 1922 habilitował się na tym uniwersytecie i w 1927 awansował na profesora zwyczajnego. W 1924 został członkiem Polskiej Akademii Umiejętności; w latach 1922–1939 kierował jednym z zakładów Instytutu Matematycznego na Uniwersytecie Jana Kazimierza. Był współtwórcą lwowskiej szkoły matematycznej, a w 1936 wygłosił plenarny referat na Międzynarodowym Kongresie Matematycznym w Oslo. W 1939 został prezesem Polskiego Towarzystwa Matematycznego.

Podczas II wojny światowej pracował na Uniwersytecie Lwowskim; po zajęciu Lwowa przez Niemców jego działalność była ograniczona. W czasie okupacji był m.in. wykładowcą matematyki w Państwowych Kursach Zawodowych. Po wyzwoleniu kontynuował pracę na Uniwersytecie Lwowskim i w Lwowskim Instytucie Politechnicznym. Zmarł 31 sierpnia 1945 w Lwowie na raka płuc; pochowano go na Cmentarzu Łyczakowskim, a pogrzeb był dużą manifestacją polskiego środowiska naukowego we Lwowie.

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Stworzył fundamenty analizy funkcjonalnej i sformułował definicję przestrzeni Banacha
był współtwórcą Studia Mathematica i kluczowym autorem lwowskiej szkoły matematycznej
opracował i rozpowszechnił twierdzenia o kontrakcji Banacha oraz twierdzenia Banacha–Steinhausa i paradoks Banacha–Tarskiego
wprowadził i rozwinął terminologię analizy funkcjonalnej, która stała się standardem na świecie

Ciekawostki

Zmarł na raka płuc w 1945 roku, najprawdopodobniej od palenia dużej ilości papierosów
Jego pogrzeb we Lwowie przyciągnął tłumy i stał się manifestacją polskiego środowiska naukowego
Imię Stefana Banacha nosi wiele instytucji, nagród i pomników

Udostępnij