Stanisław Florian Alberti
Biografia
Stanisław Florian Alberti urodził się 27 listopada 1895 roku w Krakowie w rodzinie Stanisława (1862–1927, chemik technolog, c.k. rzeczywisty nauczyciel C.K. Państwowej Szkoły Przemysłowej w Krakowie) i Marii z domu Dobieckiej. W 1914 roku ukończył VIII klasę i zdał egzamin dojrzałości w C.K. Gimnazjum Nowodworskim, czyli Świętej Anny, w Krakowie.
Po wybuchu I wojny światowej od 1 sierpnia 1914 był żołnierzem Legionów Polskich. Służył w 2. pułku piechoty do 4 marca 1915. Od połowy listopada 1915 w szeregach armii austriackiej, w batalionie zapasowym 13. pułku piechoty. Został ranny 16 kwietnia 1916, wskutek czego w Wiedniu amputowano mu prawą rękę. Z dniem 1 sierpnia 1916 mianowany chorążym, a z dniem 1 kwietnia 1917 awansowany na porucznika piechoty. Podjął studia prawnicze na Uniwersytecie Wiedeńskim, a po wyleczeniu pełnił funkcję oficera sądowego w sądzie polowym Twierdzy Kraków od stycznia do sierpnia 1917. Potem służył w ekspozytury rolniczych w Galicji. Od 1916 do 1922 kontynuował studia na Wydziale Prawnym Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie w 1922 uzyskał absolutorium i tytuł doktora prawa.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości 2 listopada 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. Został przydzielony do sztabu generała Tadeusza Rozwadowskiego, lecz zgłosił się do frontu jako inwalida wojenny. Pełnił funkcję adiutanta grupy majora Erwina Więckowskiego, złożonej z II batalionu i kompanii szturmowej 4. pułku piechoty Legionów oraz baterii artylerii. 1 grudnia 1918 awansował na porucznika piechoty. Wyróżnił się w walkach z Ukraińcami w Podmościu i Stawczanach oraz w przebijaniu się grupy otoczonej przez Oddziały; w 1921 wniosek dowódcy 2. Dywizji Legionów o odznaczenie Virtuti Militari przeszedł do realizacji. Od marca 1921 służył w Dowództwie II Dywizji Legionów na stanowisku szefa oddziału operacyjno-informacyjnego. Od 1 czerwca 1921 objął funkcję dowódcy plutonu w 2. pułku piechoty Legionów, a 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana.
W 1923–1924 był przydzielony do 2. pułku piechoty Legionów w Pińczowie. Od stycznia 1923 był dowódcą kompanii w 2 p.p. Leg., 27 marca przeniesiony do Ekspozytury nr 3 Sztabu Generalnego w Krakowie, a 15 sierpnia tego roku do Oddziału V SG w charakterze oficera do specjalnych poruczeń. Z dniem 30 września 1925 przeszedł w stan spoczynku ze względu na trwałą niezdolność do służby wojskowej. Jako emerytowany kapitan w 1928 zamieszkiwał w Warszawie. W 1934 został zweryfikowany w korpusie oficerów piechoty z lokatą 175.
Uzyskał trzykrotnie stopień doktora: z prawa, filozofii i historii sztuki. Był znawcą i tłumaczem literatury słowiańskiej (w tym słowackiej i czeskiej) oraz niemieckiej. Był wydawcą Biblioteki Słowiańskiej i publicystą; od połowy lat 20. publikował artykuły dotyczące Zakopanego i Tatr, teatru Witkiewicza, twórczości Jana Kasprowicza oraz malarskiej twórczości Rafała Malczewskiego.
Jego żoną była Kazimiera Alberti z domu Szymańska, poetka i tłumaczka; małżeństwo zamieszkiwało w Krakowie, od 1926 w Warszawie, a w latach 30. w Białej Krakowskiej. Od lipca 1928 był urzędnikiem kontraktowym w starostwie powiatu włodzimierskiego z siedzibą we Włodzimierzu Wołyńskim. 28 czerwca 1929 został mianowany starostą powiatu dąbrowskiego z siedzibą w Dąbrowie Tarnowskiej. Od 13 grudnia 1930 do września 1939 starostą powiatu bialskiego z siedzibą w Białej Krakowskiej. Wiceprezes zarządu powiatowego Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny i członek zarządu powiatowego Obozu Zjednoczenia Narodowego. W 1935 był w składzie komitetu honorowego akcji Jaar-Piłsudski, zmierzającej do stworzenia lasu im. Józefa Piłsudskiego w Palestynie. Został członkiem Krajowego Obywatelskiego Komitetu Wykonawczego Budowy Muzeum Narodowego w Krakowie.
Po wybuchu II wojny światowej jako emerytowany oficer zgłosił się do Wojska Polskiego. Po agresji ZSRR na Polskę w 1939 roku został aresztowany przez NKWD we Lwowie i tam przetrzymywany. Na wiosnę 1940 został zamordowany; jego nazwisko pojawiło się na Ukraińskiej Liście Katyńskiej opublikowanej w 1994. Ofiary tej zbrodni katyńskiej pochowano na otwartym w 2012 Polskim Cmentarzu Wojennym w Kijowie-Bykowni.
Upamiętnienie: 26 listopada 2009 na budynku przy placu Wojska Polskiego 11 w Bielsku-Białej odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci małżeństwa Alberti.