Kazimierz Albin
Biografia
Kazimierz Albin (ur. 30 sierpnia 1922 w Krakowie, zm. 22 lipca 2019) – polski technik lotniczy, więzień i uciekinier z KL Auschwitz, podporucznik Armii Krajowej. Działacz na rzecz pamięci ofiar nazizmu, autor wspomnień.
Urodził się w Krakowie. Do momentu wybuchu wojny we wrześniu 1939 ukończył czwartą klasę Gimnazjum Nowodworskiego.
Został zatrzymany w styczniu 1940 na Słowacji w trakcie próby przedostania się do Francji, gdzie tworzyły się pierwsze polskie oddziały po przegranej kampanii wrześniowej. Był więziony w Preszowie, Muszynie, Nowym Sącz i Tarnowie, skąd wywieziony został do KL Auschwitz; otrzymał numer obozowy 118. Do obozu trafił także jego brat Mieczysław, a po ucieczce Kazimierza – matka Michalina.
Pracował w obozowym zakładzie odzieżowym, a później w kuchni dla esesmanów. W trakcie pobytu w Auschwitz uprawiał także sporty, m.in. piłkę nożną i siatkówkę. W 1943 roku zaplanował ucieczkę na wiosnę; dzięki zbiegu okoliczności nadarzyła się okazja w lutym 1943. Albin opuścił obóz wraz z Franciszkiem Romanem 27 lutego 1943. We dwoje przekroczyli granicę Generalnej Gubernii i schronili się u rodziny Romana. Po kilku dniach dotarł do Krakowa. Tam dzięki prokuratorowi Wincentemu Jarosińskiemu znalazł lokum na ulicy Siemiradzkiego w mieszkaniu należącym do Tadeusza Tabora. Pozostał w Krakowie pod fałszywym nazwiskiem Franciszek Makowski.
Po ucieczce Albina surowe represje dotknęły jego najbliższych. Gestapo aresztowało jego matkę Michalinę oraz siostrę. Obie trafiły do więzienia na Montelupich; matkę hitlerowcy w ramach odwetu potraktowali surowiej. Latem 1943 osadzili ją w Auschwitz, a potem w Ravensbrück. Zmarła w 1950 roku w wieku 52 lat.
W latach 1943–1945 działał w krakowskiej dywersji. Na własną rękę dokonali z Romanem dwóch napaści na niemieckich żołnierzy, by zdobyć broń. Wkrótce potem Albin wstąpił do Armii Krajowej. Został zaprzysiężony przez porucznika Mieczysława Tabora ps. Kura. Przyjął pseudonim Jedrek. Po zakończeniu szkolenia w szkole podchorążych w listopadzie 1943 objął funkcję szefa dywersji bojowej III Odcinka Komendy Obwodu Kraków – Miasto AK. W 1944 r. awansował na podporucznika. Uczestniczył m.in. w egzekwowaniu wyroków śmierci wydanych przez podziemny sąd.
Po zakończeniu wojny zdał maturę i podjął studia na Wydziale Lotniczym Politechniki Krakowskiej. Początkowo pracował w Biurze Projektów Energetycznych w Krakowie, później, w latach 1952–1963, w Szybowcowym Zakładzie Doświadczalnym w Bielsku-Białej, a następnie został przeniesiony do Zjednoczenia Przemysłu Lotniczego w Warszawie. Od 1966 pracował jako ekspert techniczny i handlowy w CHZ Metalexport w Warszawie.
Po przejściu na emeryturę zaangażował się w upamiętnienie ofiar niemieckiego nazizmu, a w szczególności KL Auschwitz. W 1989 opublikował wspomnienia List gończy, wznowione później przez Krajową Agencję Wydawniczą oraz Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau; przetłumaczone również na język niemiecki jako Steckbrief. Był jednym z założycieli Towarzystwa Opieki nad Oświęcimiem, w którym pełnił funkcję wiceprezesa, a od 1995 prezesa Zarządu Głównego. Od 2000 był członkiem Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej.
Otrzymał odznaczenia wojskowe i cywilne, m.in. Krzyż Walecznych, Krzyż Partyzancki, Krzyż Armii Krajowej oraz Krzyże Kawalerski, Oficerski i Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.
Ożenił się z byłą żoną swojego kolegi z Auschwitz, Ireną. Był ojczymem jej córki Wandii Nowickiej. Zmarł jako ostatni z więźniów z pierwszego transportu do KL Auschwitz. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.