Jacek Bogdan Baluch
Biografia
Jacek Bogdan Baluch (ur. 17 marca 1940 w Krakowie, zm. 3 lipca 2019 w Krakowie) był polskim slawistą, literaturoznawcą i tłumaczem literatury czeskiej. Był profesorem nauk humanistycznych, wykładowcą na Uniwersytecie Jagiellońskim i Uniwersytecie Opolskim, a także działaczem opozycji demokratycznej w PRL.
Studiował slawistykę i polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz na Uniwersytecie Karola w Pradze. W 1962 uzyskał magisterium z slawistyki na UJ. Doktoryzował się w 1968 na podstawie monografii Poetyzm. Propozycja czeskiej awangardy lat dwudziestych. W 1982 uzyskał stopień doktora habilitowanego na podstawie rozprawy Język krytyczny F.X. Šaldy. 31 stycznia 2008 otrzymał tytuł profesora nauk humanistycznych.
Pracował na Wydziale Filologicznym UJ (1962–1989), a następnie był docentem i profesorem. Pełnił funkcje zastępcy dyrektora (1984–1986) oraz dyrektora Instytutu Filologii Słowiańskiej (2002–2008), a także kierownika Katedry Literatury Czeskiej i Łużyckiej (2001–2010). W 2010 przeszedł na emeryturę.
W latach 1973–1974 był lektorem na Uniwersytecie w Würzburgu, później m.in. w 1991 wykładowcą na Uniwersytecie Karola w Pradze. Od 1995 pozostawał związany także z Uniwersytetem Opolskim. Zajmował stanowisko profesora w Instytucie Polonistyki i Kulturoznawstwa oraz w Instytucie Filologii Polskiej tej uczelni.
Wypromował pięcioro doktorów na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz czteroro na Uniwersytecie Opolskim (m.in. Piotra Gierowskiego i Aleksandrę Pająk-Głogiewicz). Był członkiem czeskiego i polskiego PEN Clubu. Powołany w skład prezydium Komitetu Słowianoznawstwa Polskiej Akademii Nauk oraz na przewodniczącego Polsko-Czeskiego Towarzystwa Naukowego. Został też przewodniczącym Polsko-Słowackiej Komisji Nauk Humanistycznych.
Specjalizował się literaturze czeskiej XX wieku, teorii literatury, teorii przekładu i wierszowaniu; zajmował się również publicystyką z zakresu kultury czeskiej i polityczną dotyczącą spraw czeskich i słowackich oraz Europy Środkowej. Przetłumaczył najważniejszy czeski tekst Lokomotywę Juliana Tuwima; tłumaczenie to określono jako kongenialne.
W latach 80. działał w NSZZ „Solidarność”, był członkiem komisji zakładowej związku na UJ (1980–1981). Był internowany w Załężu od 31 grudnia 1981 do 7 kwietnia 1982. Przeciwko jego zwolnieniu występowały władze czechosłowackie. Był współautorem (z Krzysztofem Bryniarskim i Bogdanem Klichem) jednej z popularnych w czasie stanu wojennego piosenek pt. „Zielona WRONa”. Od 5 kwietnia 1990 do 12 września 1995 był ambasadorem RP w Czechosłowacji i Czechach. Przed wyborami parlamentarnymi w 2001 był członkiem wyborczego komitetu honorowego Unii Wolności.
W latach 2017–2018 toczył się proces w wyniku zarzucenia przez IPN Jackowi Baluchowi tzw. kłamstwa lustracyjnego w oświadczeniu lustracyjnym złożonym 14 stycznia 2008. W 2017 Sąd Okręgowy w Krakowie uznał, że nie były spełnione przesłanki współpracy z SB; po apelacji złożonej przez prokuratora IPN w 2018 Sąd Apelacyjny w Krakowie utrzymał wyrok. 22 października 2018 w auli Collegium Novum UJ odbyła się uroczystość odnowienia doktoratu Jacka Balucha.
Jego żoną była Alicja Baluch, z którą miał troje dzieci: Małgorzatę, Wojciecha i Katarzynę. Jego pasją były szachy. Został pochowany na cmentarzu Salwatorskim w Krakowie (sektor H, rząd 4, nr grobu 1).